De knieschijf ofwel patella ligt normaal gesproken in een kraakbeensleuf aan het onderste gedeelte van het bovenbeen. Bij patellaluxatie schiet de knieschijf van zijn plaats (naar binnen of naar buiten). Aangezien de knieschijf een belangrijke functie heeft in het mechanisme van de kniebuiging en strekking, zal bij een luxatie van de knieschijf deze functie wegvallen. Daardoor kan de hond niet meer goed op dit been steunen.

              

Knieschijfluxatie wordt meestal aan één poot gezien, maar soms zien we het beiderzijds. In principe kan een patellaluxatie bij alle rassen voorkomen. We zien het echter het vaakst bij de kleine en minirassen.

Patellaluxatie kan in verschillende gradaties voorkomen; van heel af en toe tot permanent op de verkeerde plaats. We maken de volgende onderverdeling hierin;

Graad 1
De knieschijf is te luxeren bij een gestrekte poot door de knieschijf met de hand te verplaatsen. Wanneer de poot weer in de normale stand staat schiet de knieschijf vanzelf weer terug.
Graad 2
Hierbij schiet de patella er regelmatig naast en blijft dan in geluxeerde positie voor kortere of langere tijd. Sommige honden “zetten” de knieschijf zelf weer op de plaats door de poot naar achteren te strekken. Door het regelmatig op en af schieten van de knieschijf ontstaan kraakbeendeformiteiten, artrose en afvlakking van de kraakbeensleuf.
Graad 3
De knieschijf is permanent geluxeerd, wanneer de knieschijf weer in de goede positie gezet wordt schiet deze er vanzelf weer uit. De kraakbeensleuf is ondiep of zelfs afgevlakt. De poot wordt wel belast maar staat vaak in doorgebogen positie.
Graad 4
De knieschijf is permanent geluxeerd en de kraakbeensleuf is afgevlakt of schuin aflopend. Honden houden de poot omhoog of bij beiderzijdse luxatie lopen ze extreem afwijkend wijdbeens.

Symptomen van patella luxatie bij de hond
Verschijnselen van patellaluxatie kunnen variëren. Soms zien we een hond af en toe op 3 poten lopen, waarbij de (4e) achterpoot omhoog gehouden wordt. Wanneer de knieschijf weer in de goede positie schiet zijn de problemen ook weer direct verdwenen en loopt de hond weer normaal. In extreme gevallen is er een permanent afwijkende loop waarbij de dieren met de knieën naar buiten lopen.

De behandelings mogelijkheden voor een patella luxatie: 

• Strak hechten van het kapsel; hierdoor kan de knieschijf minder snel luxeren
• Uitdiepen van de kraakbeensleuf; hierdoor valt de knieschijf dieper in de sleuf en zal minder gemakkelijk luxeren
• Teugeltechnieken; hierbij kunnen teugels van onoplosbaar materiaal gebruikt worden om de knieschijf op de plaats te houden en/of de aanhechtingsplaats van de kniepees in de goede positie te houden.
• Transpositie van de aanhechtingsplaats; hierbij wordt de aanhechtingsplaats van de kniepees losgebeiteld en in de goede positie teruggezet met pinnetjes
• Uitgebreide botchirurgie; in enkele gevallen zijn de anatomische afwijkingen van dien aard dat complete standscorrecties nodig zijn.

Vooruitzichten
De vooruitzichten na chirurgie zijn uitstekend, doel van de chirurgie is compleet functioneel herstel.

Samenvatting
Patellaluxatie of losse knieschijven is een veel voorkomende aandoening bij kleine hondenrassen. Hierbij schiet de kinieschijf regematig van de plaats waardoor een kreupele gang ontstaat. De meeste vormen van patellaluxaties zijn gebaat bij chirurgie. De vooruitzichten na chirurgie zijn uitstekend.